Μερική διαγραφή οφειλών προστίμων

Η μερική διαγραφή οφειλών από πρόστιμα αυθαιρέτων και δημοτικά τέλη αποτελεί σύνθετο ζήτημα που ρυθμίζεται από ειδική πολεοδομική νομοθεσία. Σύμφωνα με το άρθρο 107 του ν. 4495/2017, η διαγραφή προστίμων αυθαιρέτων συνδυάζει την κανονιστική συμμόρφωση με τη διοικητική επιείκεια έναντι βεβαιωμένων αλλά ανείσπρακτων οφειλών. Τα πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης αυθαιρέτων διαγράφονται μετά την έκδοση άδειας νομιμοποίησης, ενώ σε περίπτωση κατεδάφισης διαγράφονται μετά την προσκόμιση αποδεικτικών. Ανείσπρακτα βεβαιωθέντα ποσά προστίμων διαγράφονται μετά την ολοσχερή εξόφληση του ενιαίου ειδικού προστίμου.

Πρόσφατα δόθηκε τρίτη παράταση της προθεσμίας υπαγωγής αυθαιρέτων κατηγοριών 1-4 έως τις 31.3.2028, ενώ παράλληλα παρατάθηκαν οι μεταβατικές προθεσμίες για την επανέκδοση οικοδομικών αδειών έως 31.12.2026. Η πολεοδομική νομοθεσία εξαιρεί τα πρόστιμα αυθαιρέτων από τις ρυθμίσεις οφειλών του ν. 5143/2024, λόγω ειδικών ρυθμίσεων. Για τις γενικές οφειλές προς Δήμους, οι ρυθμίσεις προβλέπουν απαλλαγή από προσαυξήσεις και πρόστιμα από 75% έως 95% ανάλογα με τον αριθμό δόσεων. Η διαδικασία απαιτεί υποβολή αίτησης με συγκεκριμένα δικαιολογητικά στην αρμόδια υπηρεσία δόμησης, ενώ η νομολογία των διοικητικών δικαστηρίων είναι σαφής υπέρ της υποχρέωσης διαγραφής των προστίμων εφόσον πληρούνται οι όροι νομιμοποίησης.