Τα δικαιώματα των αιρετών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ρυθμίζονται από τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026), ο οποίος εξειδικεύθηκε με την Εγκύκλιο 10 του Υπουργείου Εσωτερικών (Α.Π. 36761/1-7-2026). Η νομοθεσία κάνει εκτενή αναφορά στις διευκολύνσεις δημοτικών συμβούλων και την άσκηση του έργου τους καθώς και την καταστατική τους θέση, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις δημοτικών συμβούλων. Οι αιρετοί έχουν συγκεκριμένα δικαιώματα πρόσβασης στα δημοτικά κτίρια και στα διοικητικά έγγραφα για την άσκηση των καθηκόντων τους.
Παράλληλα, τα δημόσια κτίρια και ιδίως τα δημαρχεία υπόκεινται σε μέτρα ασφαλείας και πολιτικής προστασίας που μπορεί να περιλαμβάνουν διαδικασίες ταυτοποίησης και καταγραφής επισκεπτών. Αυτές οι διαδικασίες στοχεύουν στην προστασία των εγκαταστάσεων, του προσωπικού και των πολιτών που τις επισκέπτονται. Η εξισορρόπηση μεταξύ των δικαιωμάτων ελεύθερης πρόσβασης των αιρετών και των απαιτήσεων ασφαλείας αποτελεί ζήτημα που αφορά την εύρυθμη λειτουργία της δημοτικής διοίκησης.
Οι διατάξεις επηρεάζουν το σύνολο σχεδόν των αιρετών, καθώς αφορούν δημάρχους, αντιδημάρχους, προέδρους δημοτικών συμβουλίων, δημοτικούς συμβούλους, προέδρους και εκπροσώπους δημοτικών κοινοτήτων, καθιστώντας σημαντική την ξεκάθαρη εφαρμογή των κανόνων για την αποφυγή παρερμηνειών και εντάσεων.
