Κοινωνικές δομές υπό απειλή κλεισίματος

Οι κοινωνικές δομές των δήμων αποτελούν δίκτυο υπηρεσιών που παρέχουν υποστήριξη σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, όπως άστεγους, ωφελούμενους κοινωνικών προγραμμάτων, άτομα με εξαρτήσεις και οικογένειες που αντιμετωπίζουν φτώχεια. Τα Κέντρα Κοινότητας, οι ξενώνες φιλοξενίας, τα κοινωνικά παντοπωλεία και άλλες δομές υποστηρίζουν τους δήμους στην εφαρμογή πολιτικών κοινωνικής προστασίας και αποτελούν τοπικά σημεία αναφοράς για την υποδοχή και διασύνδεση των πολιτών με κοινωνικά προγράμματα. Η λειτουργία τους χρηματοδοτείται κυρίως από πόρους του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου μέσω του ΕΣΠΑ 2021-2027.

Πρόσφατα, νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών αλλάζει τη διαδικασία πρόσληψης και χρηματοδότησης στις κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων, με συνέπεια ανησυχίες για απολύσεις εργαζομένων, υποβάθμιση και υποχρηματοδότηση. Ο νόμος 5255/2025 περιλαμβάνει νομοθετική ρύθμιση για την παράταση των συμβάσεων του προσωπικού των κοινωνικών δομών. Στην Αθήνα συγκεκριμένα, το 2020 δημιουργήθηκε με Μνημόνιο ο Ξενώνας Μεταβατικής Φιλοξενίας χρηστών ψυχοδραστικών ουσιών, με την ευθύνη του Δήμου να καλύπτει το κόστος ενοικίασης και σίτισης, ενώ πρόσφατα ο ΕΟΠΑΕ αναλαμβάνει την πλήρη οικονομική ευθύνη της λειτουργίας του.

Το ζήτημα είναι κρίσιμο καθώς ο σχεδιασμός, η οργάνωση και η παροχή κοινωνικών υπηρεσιών αποτελούν προτεραιότητα των δήμων, που έχουν αναλάβει την κοινωνική φροντίδα και προστασία των πολιτών σε τοπικό επίπεδο. Οι αλλαγές στη χρηματοδότηση και στελέχωση των δομών επηρεάζουν άμεσα τη συνέχεια και ποιότητα των υπηρεσιών προς χιλιάδες ωφελούμενους που εξαρτώνται από αυτές για βασικές ανάγκες επιβίωσης και κοινωνικής ένταξης.