Κύρια ζητήματα:
Η αποζημίωση ιδιοκτησιών για διαπλάτυνση οδού αποτελεί διαδικασία που προβλέπεται από την πολεοδομική νομοθεσία και συγκεκριμένα από το Νομοθετικό Διάταγμα της 17-7/16-8-1923. Όταν απαιτείται διάνοιξη ή διαπλάτυνση οδού σύμφωνα με το εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, πρέπει να προηγηθεί η πλήρης αποζημίωση των θιγόμενων ιδιοκτησιών και μόνο μετά τη συντέλεση της απαλλοτρίωσης με την καταβολή της αποζημίωσης ή τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της προκατάθεσής της, επέρχονται οι μεταβολές. Σύμφωνα με την πολεοδομική νομοθεσία υπόχρεοι αποζημίωσης των ρυμοτομούμενων ακινήτων είναι οι ωφελούμενοι παρόδιοι ιδιοκτήτες και ο Δήμος.
Όταν επείγει η διάνοιξη οδού του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου, επισπεύδων είναι ο οικείος δήμος ή το δημόσιο, και συντάσσεται πράξη αναλογισμού μέσω της οποίας καθορίζονται τα επιμέρους ρυμοτομούμενα τμήματα προς αποζημίωση, οι ιδιοκτήτες που θα το αποζημιώσουν και το μέτρο της επιβάρυνσης του καθενός. Με την πράξη αναλογισμού δεν ενεργείται ατομικώς αναγνώριση δικαιούχων ή υποχρέων αποζημιώσεως, αλλά προσδιορίζεται βάσει τεχνικών στοιχείων η αναλογία της συμμετοχής κάθε μίας ιδιοκτησίας στην καταβλητέα αποζημίωση.
Ανασταλτικός παράγοντας είναι η οικονομική δυσπραγία των Δήμων για την αποζημίωση των ρυμοτομούμενων ιδιοκτησιών για κοινόχρηστους χώρους, με αποτέλεσμα οι απαιτούμενες διοικητικές πράξεις, όπως είναι η πράξη αναλογισμού, τακτοποίησης και προσκύρωσης πολλές φορές να μένουν ανεφάρμοστες με αποτέλεσμα ο πολίτης να εμπλέκεται σε μια μακροχρόνια αναζήτηση λύσεων. Η διαδικασία παρακατάθεσης της αποζημίωσης στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων αποτελεί τον νόμιμο τρόπο συντέλεσης της απαλλοτρίωσης όταν ο δήμος ως επισπεύδων αναλαμβάνει την υποχρέωση πληρωμής.
