Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το Υπουργείο Εσωτερικών τον Μάιο του 2026 και κατατέθηκε στη Βουλή τον Ιούνιο. Πρόκειται για ένα νομοθέτημα 761 άρθρων που ενσωματώνει και εκσυγχρονίζει σχεδόν 2.000 διάσπαρτες διατάξεις που αφορούν κάθε πτυχή της λειτουργίας των δήμων και των περιφερειών. Το έργο στοχεύει να θεσπίσει ένα νέο, ενιαίο και ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο για μια πιο αποτελεσματική τοπική διακυβέρνηση, κλείνοντας μια εκκρεμότητα δεκαετιών.
Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις που αφορούν την ισότητα των φύλων προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μείωση της ποσόστωσης φύλου στα αυτοδιοικητικά ψηφοδέλτια, στη μετατροπή και ουσιαστική υποβάθμιση των Δημοτικών Επιτροπών Ισότητας, καθώς και στη μεταφορά κρίσιμων δομών υποστήριξης γυναικών θυμάτων βίας εκτός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι Δημοτικές Επιτροπές Ισότητας θεσμοθετήθηκαν με τον Ν. 3852/2010 και ενισχύθηκαν ουσιαστικά με τον Ν. 4604/2019, αποκτώντας κρίσιμο ρόλο στον σχεδιασμό και την εφαρμογή δράσεων για την ισότητα των φύλων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Σήμερα λειτουργούν σε περισσότερους από το 98,5% των Δήμων της χώρας — με 327 ενεργές Δ.ΕΠ.ΙΣ.
Η κυβερνητική πρόθεση παραμένει η συγχώνευση των Δ.ΕΠ.ΙΣ. σε μια γενικότερη γνωμοδοτική επιτροπή με διευρυμένο αντικείμενο που θα περιλαμβάνει ζητήματα κοινωνικής συνοχής, συμπερίληψης, ισότητας φύλων, δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία, καθώς και την εξάλειψη έμφυλων, φυλετικών, κοινωνικών και θρησκευτικών διακρίσεων. Αντίστοιχα ψηφίσματα έχουν εγκριθεί και από Δημοτικά Συμβούλια άλλων Δήμων της χώρας, αναδεικνύοντας την κοινή ανησυχία της Αυτοδιοίκησης για την πορεία των πολιτικών ισότητας.
